NEWS

BEIJING — Nanambara ny talata teo ny departemantan'ny fahasalamana ao amin'ny fanjakan'i Espirito Santo, Brezila, fa hita tao amin'ny santionan'ny serum nanomboka tamin'ny Desambra 2019 ny fisian'ny antibody IgG, izay manokana ho an'ny viriosy SARS-CoV-2.

Nilaza ny sampan-draharahan'ny fahasalamana fa santionan'ny sérum miisa 7 370 no nangonina teo anelanelan'ny Desambra 2019 sy Jona 2020 avy amin'ireo marary ahiahiana ho voan'ny dengue sy chikungunya.

Rehefa nodinihina ireo santionany, dia hita tamin'ny olona 210 ny antibody IgG, izay tranga 16 no manondro ny fisian'ny coronavirus vaovao tao amin'ny fanjakana talohan'ny nanambaran'i Brezila ny tranga voalohany voamarina tamin'ny fomba ofisialy tamin'ny 26 Febroary 2020. Ny iray tamin'ireo tranga ireo dia nangonina tamin'ny 18 Desambra 2019.

Nilaza ny sampan-draharahan'ny fahasalamana fa maharitra 20 andro eo ho eo vao mahatratra ny haavon'ny IgG azo tsapain-tanana ny marary iray aorian'ny aretina iray, ka mety ho nitranga teo anelanelan'ny faramparan'ny Novambra sy ny fiandohan'ny Desambra 2019 ny aretina.

Nanome toromarika ny fanjakana ny Minisiteran'ny Fahasalamana Breziliana mba hanao fanadihadiana lalina momba ny epidemiolojia mba hahazoana fanamafisana bebe kokoa.

Ireo zavatra hita tany Brezila no farany indrindra amin'ireo fanadihadiana manerantany izay nanampy porofo mitombo fa ny COVID-19 dia niely mangina tany ivelan'i Shina talohan'ny nieritreretana azy teo aloha.

Vao haingana ireo mpikaroka avy ao amin'ny Oniversiten'i Milan no nahita fa vehivavy iray tao amin'ilay tanàna avaratr'i Italia no voan'ny COVID-19 tamin'ny Novambra 2019, araka ny tatitry ny fampitam-baovao.

Tamin'ny alalan'ny teknika roa samihafa tamin'ny sela hoditra, dia nahita ny fisian'ny filaharan'ny fototarazo RNA an'ny viriosy SARS-CoV-2 izay nanomboka tamin'ny Novambra 2019 ireo mpikaroka, araka ny gazety italiana isan'andro L'Unione Sarda.

"Misy, amin'ity areti-mifindra ity, tranga izay ny hany famantarana ny aretina COVID-19 dia ny aretin'ny hoditra," hoy i Raffaele Gianotti, izay nandrindra ny fikarohana, araka ny voalazan'ny gazety.

"Nanontany tena aho raha afaka mahita porofo momba ny SARS-CoV-2 eo amin'ny hoditry ny marary izay voan'ny aretin-koditra fotsiny isika alohan'ny hanombohan'ny dingana efa nekena ho valan'aretina," hoy i Gianotti, ary nanampy hoe "nahita 'dian-tanana' an'ny COVID-19 tao amin'ny sela hoditra izahay."

Mifototra amin'ny angon-drakitra manerantany, ity no "porofo tranainy indrindra amin'ny fisian'ny viriosy SARS-CoV-2 ao amin'ny olombelona", hoy ny tatitra.

Tamin'ny faramparan'ny Aprily 2020, nilaza i Michael Melham, ben'ny tanànan'i Belleville ao amin'ny fanjakan'i New Jersey any Etazonia, fa hita fa voan'ny antibody COVID-19 izy ary nino fa voan'ny viriosy tamin'ny Novambra 2019, na dia teo aza ny fiheveran'ny dokotera fa gripa fotsiny no nahazo an'i Melham.

Tany Frantsa, nahita lehilahy iray voan'ny COVID-19 ireo mpahay siansa tamin'ny Desambra 2019, iray volana teo ho eo talohan'ny nanoratana tamin'ny fomba ofisialy ireo tranga voalohany tany Eropa.

Nanonona dokotera iray tao amin'ny hopitaly Avicenne sy Jean-Verdier akaikin'i Paris ny BBC News, ary nitatitra tamin'ny Mey 2020 fa "tsy maintsy voan'ny aretina teo anelanelan'ny 14 sy 22 Desambra (2019) ilay marary, satria maharitra dimy ka hatramin'ny 14 andro vao miseho ireo soritr'aretin'ny coronavirus."

Tany Espaina, ireo mpikaroka ao amin'ny Oniversiten'i Barcelone, iray amin'ireo oniversite malaza indrindra ao amin'ny firenena, dia nahita ny fisian'ny fototarazon'ny viriosy tao anaty santionan'ny rano maloto nangonina tamin'ny 12 martsa 2019, hoy ny oniversite tao anaty fanambarana tamin'ny Jona 2020.

Tany Italia, ny fikarohana nataon'ny National Cancer Institute any Milan, navoaka tamin'ny Novambra 2020, dia naneho fa 11.6 isan-jaton'ireo mpilatsaka an-tsitrapo salama miisa 959 izay nandray anjara tamin'ny fitsapana homamiadan'ny havokavoka teo anelanelan'ny Septambra 2019 sy Martsa 2020 no efa nanana hery fiarovana COVID-19 ela be talohan'ny Febroary 2020 rehefa voarakitra tao amin'ny firenena ny tranga ofisialy voalohany, miaraka amin'ny tranga efatra avy amin'ny fanadihadiana izay nanomboka tamin'ny herinandro voalohan'ny Oktobra 2019, izay midika fa ireo olona ireo dia voan'ny aretina tamin'ny Septambra 2019.

Tamin'ny 30 Novambra 2020, nahita ny fanadihadiana nataon'ny Foibe Amerikana momba ny Fanaraha-maso sy ny Fisorohana ny Aretina (CDC) fa mety ho efa tany Etazonia ny COVID-19 tamin'ny tapaky ny volana Desambra 2019, herinandro vitsivitsy talohan'ny nahitana voalohany ny viriosy tany Shina.

Araka ny fanadihadiana navoaka an-tserasera tao amin'ny gazety Clinical Infectious Diseases, ireo mpikaroka ao amin'ny CDC dia nanao fitiliana santionan-dra avy amin'ny fanomezana ra mahazatra miisa 7.389 nangonin'ny Vokovoko Mena Amerikana nanomboka ny 13 Desambra 2019 ka hatramin'ny 17 Janoary 2020 mba hahitana ireo hery fiarovana manokana ho an'ny coronavirus vaovao.

Ny aretina COVID-19 dia "mety ho efa nisy tany Etazonia tamin'ny Desambra 2019," tokony ho iray volana talohan'ny tranga ofisialy voalohany tao amin'ny firenena tamin'ny 19 Janoary 2020, hoy ny nosoratan'ireo mpahay siansa ao amin'ny CDC.

Ireo zavatra hita ireo dia ohatra iray hafa amin'ny fahasarotan'ny famahana ny piozila ara-tsiansa momba ny fanarahana ny loharanon'ny viriosy.

Ara-tantara, matetika ny toerana voalohany nitaterana viriosy dia tsy hita fa avy any amin'ny toerana niaviany. Ohatra, ny aretina VIH dia notaterina voalohany tany Etazonia, nefa mety ho azo atao ihany koa fa tsy avy any Etazonia no niandohan'ny viriosy. Ary mihamaro hatrany ny porofo manaporofo fa tsy tany Espaina no niandohan'ny Gripa Espaniola.

Raha ny momba ny COVID-19, ny maha-voalohany nitatitra momba ny viriosy dia tsy midika fa avy any Wuhan, tanànan'i Shina, no niandohan'ny viriosy.

Mikasika ireo fanadihadiana ireo, nilaza ny Fikambanana Iraisam-pirenena Momba ny Fahasalamana (WHO) fa "handray ho zava-dehibe ny tranga rehetra hita any Frantsa, any Espaina, any Italia, ary hodinihinay tsirairay avy izy ireo."

"Tsy hijanona amin'ny fahafantarana ny marina momba ny niandohan'ny viriosy izahay, fa mifototra amin'ny siansa, tsy hampiasa politika na hiezaka hamorona disadisa mandritra ny fizotrany," hoy ny Tale Jeneralin'ny OMS, Tedros Adhanom Ghebreyesus, tamin'ny faramparan'ny Novambra 2020.